zondag 28 februari 2016

Quest 3; SWOT voor Mondzorgkunde scenario #2



De koers HAN afdeling Mondzorgkunde:

De koers die de HAN wil varen is om 2016 een kennisorganisatie te zijn: een University of Applied Science (UAS) (Boele, 2012). De HAN moet een kennisinstelling zijn die dankzij de open verbinding met de beroepspraktijk en de (eu)regio een belangrijke bijdrage levert aan de sociale en economische ontwikkeling (Boele, 2012). Bij de Hoge School van Arnhem en Nijmegen (HAN) lezen we in het ontwikkelingsplan 2016-2020 een aantal trends. Hierin staat het toenemend belang geschreven van kennis, innovatie en flexibiliteit (IP, 2015). Het WRR-Rapport “Naar een lerende economie” stelt dat we in een veranderde wereld leven. Hierin wordt beschreven dat het hoog tijd is voor het ontwikkelen van een strategie gericht op het versterken van het verdienvermogen van Nederland, met als sleutelbegrip: De vaardigheid om in te spelen op nieuwe omstandigheden (Regeringsbeleid, 2014). Andere financiering van het onderwijs, grotere heterogene instroom van studenten, door kennisintensivering “leven lang leren”, Bildung (ontwikkeling van de persoon), de sterke internationale dimensie in het hoger onderwijs, het belang van een kwaliteitscultuur, het belang van ICT, technologische ontwikkelingen en de flexibiliteit. Dit zijn trends waarvan hoge scholen in de toekomst invulling aan moet worden gegeven. Om tot de UAS te komen heeft de opleiding MZK de afgelopen 3 jaar sterk ingezet op o.a. (selectieve) ontwikkeling van professional masteropleidingen en aan de ontwikkeling van het praktijkgerichte onderzoek in verbinding met het onderwijs. Het is de bedoeling meer gebruik te maken van en in te zetten op talenten van medewerkers. Wat echter nog erg achterblijft is de innovatie betreffende het onderwijs. Onderwijsdoelstellingen en het kader waartoe studenten worden opgeleid zijn goed, maar de wijze waarop aan het onderwijs invulling gegeven wordt is nog erg traditioneel.

  1. -          We leiden op tot samenwerkende, onderzoekende, internationaal georiënteerde en ondernemende professionals. We creëren een uitdagende leeromgeving.
  2. -          We leren interactief in driehoek, student, werkveld /docent/onderzoeker/ondersteuner (professionele leergemeenschap)
  3. -          We vormen met elkaar een lerende organisatie. We stellen de interesse & leervraag van   studenten én medewerkers centraal, dit vraagt om ander gedrag van alle betrokkenen.




Gekozen, binnen ons leerteam, is om uit te gaan bij het ontwikkelen van ons toekomstscenario van scenario #2. In scenario #2 wordt een situatie geschetst met als drijvende krachten individueel ft. Non-cognitief. Wanneer ik deze situatie plaats binnen het beleid van de HAN afdeling mondzorgkunde, het huidige onderwijs en de komende ontwikkelingen binnen dit onderwijs kom ik tot bovenstaande SWOT. Ondanks alle maatschappelijke en technologische ontwikkelingen wordt er nog uitgegaan van relatief veel traditioneel onderwijs. In het horizon Report aangeeft dat er gebruik gemaakt kan worden op korte termijn van MOOC's wordt nog niet gebruikt binnen mondzorgkunde. Veel uren worden gevuld door overdracht van kennis en fysieke begeleiding binnen de klinische lessen. Digitalisering vindt op kleine schaal plaats binnen enkele tutorbijeenkomsten, video’s m.b.t. klinische theorie en klinische vaardigheden. De docenten hebben, tot in tegenstelling van scenario #2, nog steeds de rol van docent. Iemand met kennis en kennisoverdragen. In scenario #2 heeft de docent veel meer de rol als coach en begeleider. De echte kennis wordt geleerd door het doen en het maken van fouten in een virtuele of augmented omgeving. Daarnaast zorgt de grote hoeveelheid aan data er n 2030 voor dat de kennis overal op te vragen is, waardoor studenten meer en meer alles direct kunnen toepassen. Hierdoor zal de transfer theorie naar praktijk snel gemaakt worden. Studenten worden hier in 2030 meer op getraint, waar dat ze nu bij mondzorgkunde nog vaak aan de hand worden meegnomen in het leerproces. De studenten leunen nog vaak achterover en zijn docenten aan het werk. De zelfverantwoordelijkheid en regulatie zal in de komende jaren een grotere rol moeten gaan krijgen. Dit zou mogelijkerwijs kunnen door gebruik te maken van de technologische ontwikkelingen, zoals beschreven in scenario #2.

Dit betekent wel dat de docenten hierin moeten worden getraind in andere competenties. Dit op het gebied van nieuwe media. In mijn thesis onderzoek ik het mediawijsheid/-geletterdheid competentieniveau van o.a. docenten mondzorgkunde. Hieruit blijkt dat men wel wil, maar geen idee heeft hoe dit te gebruiken laat staan te implementeren binnen het onderwijs. De drempel is (vooral bij de oudere generatie) hoog. Binnen de opleiding is het opleiden tot de beroepscontext goed geborgd middels beroepstaken, competenties en doelen. Samenwerkingsrelaties met andere opleidingen vinden veelal plaats binnen het eigen instituut of met afdeling tandheelkunde (meso niveau). Extern (macro niveau) wordt er weinig samengewerkt waar het gaat om onderwijs en de innovatie ervan. Als het gaat om beroep gerelateerde bedrijven dan komt deze samenwerking meer en meer tot stand.Dit voornamelijk met grote bedrijven die de beroepsgroep sponsoren.
Wat al wel veel gebeurd (real life) is het werken in de echte situatie. In het eerste jaar van de opleiding werken studenten al gericht aan praktijksituaties en behandelen zij al “echte” patiënten. In het vierde werken studenten samen met tandheelkunde studenten aan beroep specifieke gecompliceerde situaties. Daarnaast wordt er veel geïnvesteerd in het opzetten van “spark centers” en relaties gezocht met andere disciplines uit de omgeving. Waar meer winst behaald zou kunnen worden is het gebruik maken van games in het onderwijs, learning analytics en wearable technology daar waar het gaat om de begeleiding, het monitoren en trainen van de student. Digitale systemen zoals scholar en alluris worden wel gebruikt, maar de functionaliteit en mogelijkheden liggen nog achter (gezien het Horizon report).

Kortom op technologisch gebied blijft de opleiding veel achter. Er wordt zeer weinig gebruik gemaakt van de technologische ontwikkelingen en mogelijkheden.

Binnen de afdeling van mondzorgkunde zijn er nog een behoorlijk aantal medewerkers die nieuwe media vooral als negatieve kracht zien voor de ontwikkeling van studenten. De gevaren van robotisering en nieuwe media moet ook zeker aandacht krijgen in het onderwijs. Echter, het besluit van de opleiding om gebruik te maken van VAR, Big Data en learning analytics maakt dat het personeel hiermee goed moet leren om te gaan, zodat de valkuilen die er ook op de loer liggen bewust vermeden kunnen worden.Dit maakt dat er n.a.v. mijn onderzoek IPS breed (waar mondzorglunde onder valt en andere paramedische opleidingen) een professionaliseringsplan wordt gemaakt en uitgezet. Dit om docenten een stap voorwaarts te laten zetten richting de toekomst van het onderwijs.
Deze nieuwe media blijven een middel, geen doel op zich. Andere middelen en didactische werkvormen zoals klinische vaardigheden waarbij "face to face" begeleiding plaats vindt, moeten niet uit het oog verloren worden. Een mens blijft een sociaal wezen.

Voor de organisatie is het van belang dat de verandering van beleid richting non-cognitief / individueel vraagt om een grote herinrichting van het onderwijs. Hiervoor is het nodig dat een goede change-agent ingezet wordt, die kijk heeft op innovatieprocessen. Daarnaast dient de organisatie meer in te zetten op het professionaliseren van de medewerkers in mediawijsheids competenties in relatie tot visie op onderwijs (Kral, M., 2014). De change agent kan helpen bij de innovatie van meer zelfregulerende en organiserende studenten waarbij de rol van de docent veranderd. Daarnaast is de change agent belangrijk in de rol van het ontwerpen en ontwikkelen van een visie t.a.v. het nieuwe onderwijs zoals dit in verschillende rapporten staat weergegeven.

vrijdag 19 februari 2016

Beam me up at 2030



Beam me up at 2030!

Wat ik mijzelf afvraag is wat zal er tegen die tijd allemaal veranderd zijn? Met mijn kijk naar de toekomst neem ik u mee naar de opleiding Mondzorgkunde van de HAN.



Toekomst:

Al kijkend naar de afgelopen vijftien jaar is er revolutionair veel gebeurd. De kiemen voor deze grote veranderingen zijn gelegd in de vijftien jaar daarvoor. De maakbaarheid voorbij. Vanaf 2000 is een sterk toenemend internationaal besef van de problemen met ons klimaat en de natuur, negen september 2001 de aanslagen op de Twin Towers, 2008 de start van de kredietcrisis.

Geen incidenten, maar structurele problemen die niet meer volgens oude patronen waren op te lossen en zeer bedreigend waren voor de toekomst van onze wereld. Gedreven door deze uitdagingen en geholpen door nieuwe mogelijkheden (o.a. digitalisering), kwamen er nieuwe krachten vrij.
Als ik denk aan 43 jaar geleden, toen was ik 6,  kan ik mij nog herinneren dat mijn ouders voor het eerst een computer thuis kregen. Ik herinner mij zelfs de codes van MS DOS nog. Toch had IBM rond deze tijd al de eerste laptop ontwikkeld. Rond het jaar 1986 worden op technologisch vlak de volgende zaken voor het eerst ontwikkeld:

-        Windows operating system

-        Internet

-        Laptop en mobiele telefoon

-        PC’s & computervirussen

-        Kabel TV & Nintendo spelcomputer

-        Walkman & VCR

-        MIR Space station en Space shuttles



Alhoewel deze technologieën van 1986 tot 2030 zeer zeker sterk zijn doorontwikkeld op het gebied van gebruikersgemak, efficiëntie en toegankelijkheid liep het onderwijs in 2016 nog altijd achter t.a.v. het succesvol implementeren van deze technologieën. Dit hoogst waarschijnlijk omdat de technologieën destijds dermate snel aan verandering onderhevig waren, de onderwijsorganisaties relatief “stropend” van aard waren, docenten nog niet competent waren in de mediawijsheid competenties in relatie tot het onderwijs en implementatie van de innovaties hoge kosten met zich mee brachten. Kortom er is sinds 2016 tot nu 2030 veel gebeurd op technologisch gebied en een flinke “gap” gedicht. Mede door de digitalisering is de samenleving geëvolueerd naar een ‘connected-world’. Alles en iedereen is verbonden. Iedereen is een ‘dot’ in de grote connected-world en leren en werken vindt hier plaats. De technologie heeft ervoor gezorgd dat er geen taalbarrières meer bestaan, realtime wordt elke taal vertaald, waardoor we met iedereen over de gehele wereld kunnen communiceren. Robotisering en digitalisering hebben veel werk van mensen overgenomen en onze werkweek bestaat nog uit maximaal 32 uur, er is dus een andere verhouding werk-privé ontstaan (vaste werktijden/dagen bestaan niet meer). Het ‘basis-inkomen’ is internationaal breed ingevoerd. Zelfs een grote kentering heeft plaats gevonden van een economische wereld naar een ecologisch gebaseerde wereld.



Welke gevolgen heeft dit gehad voor het onderwijs de afgelopen 14 jaar:

Tegenwoordig leren we levenslang. Het stop eigenlijk niet meer bij het halen van diploma’s. Dit simpelweg omdat er heden ten dagen geen diploma’s meer bestaan. Je bent net zo veel waard als de hoeveelheid “guldens” dat je op je ranking hebt staan. Elke gulden kun je verdienen door opdrachten uit te voeren in het specialisme en het talent dat je uitvoert en afrond. De hoeveelheid “guldens” maakt of je al dan niet wordt gevraagd mee te werken aan projecten (banen zijn er immers niet meer enkel interesse en talenten richtingen). De oude schoolsystemen, zoals in 2016 intramuraal, bestaan nu niet meer. In 14 jaar is er veel veranderd zoals mogelijkheden tot samenwerken met andere studenten in binnen en buitenland. Doordat het reizen niet te doen was werd er meer en meer gebruik gemaakt van technologie. Blue jeans, skype, face time werden minder bruikbaar doordat hiermee het samenwerken met meerdere studenten tegelijkertijd onduidelijk werd. De rol van de docent werd meer en meer een rol van coach, begeleider en projectontwerper.
Tegenwoordig gaat het leren snel en eenvoudig doordat alle informatie voor handen is middels virtual en augmented reality en is volledig gepersonaliseerd. Als student sta je continu in verbinding met “the big data cloud” middels de geïmplementeerde onderhuidse chip. Je leert niet specifiek meer voor een beroep, maar wel een bepaalde richting in bijv. de gezondheidszorg. Het verschil tussen een tandarts, mondhygiënist, tandtechnieker, parodontoloog etc. wordt bepaald op basis van de “gulden” ranking waar je staat. Dit bepaald immers je talent kennis en kunde.

De schijdslijn tussen school en werken is klein. Je begint bij je geboorte met leren en gaat z.s.m. het geleerde doen in de werkelijke ‘connected’ wereld. In de loop van de tijd zal je steeds volwaardiger in werk-wereld meedraaien, het is een organisch proces. ICT heeft zich verder ontwikkeld en is wearable geworden, alles is connected (internet of things) en big data maakt het mogelijk dat de systemen sterk gepersonifieerd interacteren. Ten opzichte van 2016 heeft het onderwijs van deze dag een grotere maatschappelijke functie gekregen. Biesta schreef in 2015 over de volgende taken van het onderwijs; kwalificatie, socialisatie en subjectivering. Het was toen vooruitstrevend, maar nu blijkt met name de socialisatie en subjectivering als belangrijkste taak van het onderwijs te worden gezien.





Scenario beschrijving onderwijs MZK 2030

In onderstaande scenario’s voor het hoger beroepsonderwijs in 2030 wordt er uitgegaan van extremen. Enerzijds wordt geïndividualiseerd onderwijs uitgezet tegen gecollectiviseerd onderwijs, anderzijds worden cognitieve vaardigheden uitgezet tegenover non-cognitieve vaardigheden. Met cognitieve vaardigheden wordt bedoeld de inzichtelijke vaardigheden die te maken hebben met het denken, het verstand, het intellect, het menselijk kenvermogen. Non-cognitieve vaardigheden zijn bekwaamheden als communiceren, problemen oplossen en omgaan met de maatschappelijke context. Door deze vier extremen in twee assen te laten kruisen ontstaan de beschreven vier scenario’s.



  

#1 Individualisering – Cognitieve vaardigheden

Op een zaterdagochtend in de zomer van 2030 gaat Chew in Gum na het ontbijt op zijn kamer in de PLM (Personal Learning Module) zitten. De PLM is aangesloten op een globaal leersysteem waar de ouders van Chew in Gum maandelijks abonnementskosten voor betalen. Het leersysteem genereert zijn anatomische kennisbasis die hij nodig heeft om de intra- en extra orale situatie van een patiënt eigen te maken. Dit op basis van de actuele ‘learning analytics’ van Chew in Gum.  Zodra hij een fout maakt wordt er een interventie aangeboden die het meest effectief bleek bij vele andere adolescenten die de richting van de tandheelkunde hadden gekozen in het verleden en een zelfde vergelijkbare ontwikkelcurve en leeroriëntatie door lopen hebben. Chew in Gum begint aan de oefening maar maakt onverhoopt een foutje in zijn denkgedachte waardoor direct  een hologram met geavanceerde ‘artificial intelligence’  hem hierop attent maakt.  Chew in Gum begrijpt het niet en stelt direct een vraag (op meta-cognitief niveau) waardoor een instructievideo met passende animaties in een taal naar keuze verschijnt die hem de benodigde uitleg geeft.

Wereldoriënterende kennis betreffende de fasciale anatomische mogelijkheden wordt aangeboden door middel van virtual reality, door het ‘real-time’ observeren van belangrijke gesimuleerde gebeurtenissen uit de (recente) geschiedenis). Chew in Gum kan hierdoor de situaties die door zijn fout ontstaan direct analyseren en evalueren. Deze simulaties beperken zich niet alleen tot de PLM maar komen ook terug in de vorm van augmented reality. Zodra Chew in Gum in een tandheelkundige setting rondloopt en situaties herkent kan hij zijn geleerde anatomische kennis uit de PLM direct toepassen, omdat hij door de AR al meerdere vaardigheden heeft kunnen oefenen.



Omdat Chew in Gum pré-implantatie genetische diagnostiek (PGD) heeft gekregen in 2018 is een sterk cognitief vermogen ontstaan in zijn hersenen. Doordat de ouders van Chew in Gum erg welvarend zijn en daardoor behoorlijk vermogend zijn,  heeft hij het geluk dat hij ten aanzien van zijn cognitieve ontwikkeling met de beste PLM systemen kan werken en zichzelf ontwikkelen. Hij kan daardoor tevens gebruik maken van de enorme data (big data) die inmiddels wereldwijd gratis beschikbaar is. Dit maakt dat zijn kans op een baan in 2034 groot is. Zijn leersysteem slaat alle vorderingen op waardoor hij deze bij een sollicitatie direct kan laten zien in een ‘VR/AR movie’. Dit in tegenstelling tot zijn beste vriendin Sinu Dent. Haar ouders zijn minder vermogend waardoor zij nog gebruik moet maken van de door de overheid beschikbaar gestelde maar verouderde apparatuur binnen het Instituut Paramedische Studies van 2020. Hier is enkel een basis leersysteem beschikbaar met een veelal verouderd systeem en gepensioneerde zg. ‘docenten’ die enkel op eigen intuïtie en expertise het leerproces bij haar proberen te ondersteunen. Soms kunnen ze samen oefenen, maar dan kan Sinu Dent geen antwoorden geven, omdat de apparatuur van Chew in Gum niet de juiste leerinterventies meer uit kan voeren noodzakelijk zijn voor hem. In 2040 hopen de technici hier een oplossing voor te hebben gevonden zonder al te veel hoge maandelijkse kosten.





Scenario #2: Individueel / Non-cognitieve vaardigheden

Het is maandagochtend 1 september 2030.  Han S. is benieuwd naar het openingsproject. Hij stapt zijn VAR-kamer in en gaat in de “zaal” zitten. Han S. maakt gebruik van zijn VAR kamer (Virtual- en Augmented Reality) om in een nagebootste realistische leeromgeving aan zijn behandelplan te werken. Dankzij ‘Big Data’ en de door ‘nanotechnologie’ gestuurde learning analytics zijn er geen gestandaardiseerde diploma’s nodig. Centrale Examens zijn geschrapt. Het onderwijs is ingericht op persoonlijkheidsvorming in de breedste zin van het woord. Vandaag mag Han een dag ervaring op gaan doen in een Virtuele tandandheelkundige praktijk. De afgelopen week heeft hij hard gewerkt aan het bedenken van zijn richting en doelen die hij deze week wil gaan behalen om hoger in de ranking te komen. Dag 1 van het verzilveren van de “gudens”is voor hem aangebroken. Omdat Han S. al in het 4e jaar zit moet hij steeds meer zelf organiseren en kan hij zijn werkplek zelf bepalen. Hij heeft gekozen voor een week in de orthodontie. Dit omdat hij dit nog niet eerder als doel heeft gehad en de orthodontie nog mist in op zijn ranking list.


Het aanbod van orthodontische behandelingen is enorm divers, vanuit verschillende maatschappelijke gebieden worden behandelplannen samengesteld zodat hij zich breed kan ontwikkelen t.a.v. de non-cognitieve vaardigheden. Ieder behandelplan is daarom langs een meetlat gelegd om te kunnen beoordelen of het voldoet aan de vaardigheden zoals, samenwerken, creativiteit, probleemoplossend vermogen, kritisch denken, ICT vaardigheden, communicatie en sociale vaardigheden. Om aan voldoende kennis (basis) te komen, om het gekozen behandelplan uit te kunnen voeren, maakt Han gebruik van MOOC’s. Han kan via zijn devices direct gebruik maken van deze MOOC’s.  Er zijn medestudenten, docenten en andere experts gekoppeld aan verschillende MOOC’s om feedback te geven en te helpen zodra Han een vraag stelt als hij er even niet uit komt. Han s. leert veel meer dan voorheen, omdat hij iets doet waarvoor hij zelf heeft kunnen kiezen. Han is erg blij met deze leermethodiek omdat hij nu niet meer wordt afgerekend op zijn zwakste vakken zoals vroeger met de diplomastructuur, maar vooral beoordeeld op zijn talenten en ontwikkelde vaardigheden. Dit maakt dat Han veel gemotiveerder is, mede doordat hij werkt aan maatschappelijk projecten die er echt toe doen. Gericht op de toekomst van 2040.Na het project van de afgelopen week, gaat Han S. naar een echte situatie waarbij hij in de praktijk gaat meewerken aan verschillende orthodontische behandelingen.





Scenario #3: Collectief / Cognitieve vaardigheden

Het is maandagmorgen 1 september 2030. Dappe G. is benieuwd, want vandaag gaat zij haar nieuwe medestudenten ontmoeten en dat nog wel in een de richting waarvoor zij zelf heeft gekozen; de paramedische vraagstukken gericht op de tandheelkundige setting! Naast dat ze zo nieuwsgierig is naar haar medestudenten is ze ook benieuwd naar haar nieuwe schoolgebouw met de VAR-omgeving (virtual- en Augmented Reality). Een maal in het lokaal aangekomen waant zij zich direct in een intra- orale situatie. Woooow zo ziet het er dus uit! Alle wanden, vloer en plafond zijn omgetoverd naar de mond door de gebruikte VAR techniek. Dappe G. staat er helemaal versteld van. Door de rondleiding die zij samen met haar studiecollegae krijgt ze kennis van alle aspecten intra oraal die kunnen bijdragen aan het herstel van verschillende “soft tissue” problemen. Na de rondleiding gaat Dappe G. samen met een stel andere studenten rond de digitafelzitten om een spel te spelen die betrekking heeft op de zojuist verkregen informatie. Dankzij het  ‘internet of things’  wordt elke afgeronde opdracht via het nieuwe leerling-volg-en feedbackprogramma Go Forward dat aan de tafels, de nano-technologie in haar hoofd  en wearables gekoppeld is, direct opgeslagen en kan Dappe G. zien hoe zij heeft gescoord.



Dappe G. heeft moeite met schrijven en lezen door haar dyslectie. Door de geavanceerde apparatuur en de nano-technologie wordt het programma in het spel direct aangepast voor Dappe G. Ze krijgt sturing en meer beelden bij teksten waardoor zij meer gefocussed blijft en begrijpt wat ze leest. Deze aanpassing helpt bovendien om tot een betere kennisopname te komen en de cognitieve prestaties te verbeteren. De ontwikkeling van de kenniseconomie staat voorop volgens onze Europese regering in 2030. In de PISA ranking  werd Europa de afgelopen jaren ingehaald door de Aziatische landen, al zijn er duidelijk verschillen tussen regio’s van de voormalige landen zichtbaar. De nieuwe generaties moeten ervoor zorgen dat deze tendens niet doorgezet wordt.



Scenario #4: Collectief / Non-cognitieve vaardigheden

1 februari 2030, Mat Trijs loopt samen met drie peers het leercentrum binnen. Vandaag hebben ze afgesproken met een aantal andere lerende vanuit de hele wereld. Ze lopen naar de technologieruimte in het leercentrum waar zij als hologrammen worden geprojecteerd in het leercentrum van university of dentality in Amerka. Samen zijn ze bezig met de plannen voor een (fictieve) dental centrum. Ze richten zich hierbij voornamelijk op de minder vermogenden in de maatschappij die nauwelijks geld hebben voor tandheelkundige behandelingen. Door middel van augmented reality creëren ze situaties waarbij deze maatschappelijke problemen worden weergegeven. Voordat Mat Trijs  aan dit project is begonnen heeft hij samen met zijn ontwikkelingscoach gekeken aan welke non-cognitieve vaardigheden hij wil gaan werken in dit project. Hij weet dat hij goed is in probleemoplossend denken en communiceren met verschillende partijen, maar dat hij het soms lastig vindt om te gaan met de verschillende visies en ideeën van mede peers. Bij dit project is het dan ook zijn hoofdleerdoel omdat dit ook van hem verwacht wordt wanneer hij gaat participeren in de maatschappij. Naast het werken in het projecteam heeft Mat Trijs nog andere mogelijkheden om zich te ontwikkelen in de non-cognitieve vaardigheden. Het leercentrum is hier op toegerust doordat het Nederlands onderwijssysteem de nadruk heeft gelegd op het ontwikkelen van de non-cognitieve vaardigheden. Deze vaardigheden zijn van belang voor iedere participant van de maatschappij. Na de ontmoeting met zijn peers gaat Mat Trijs naar de VR- ruimte. Deze ruimte is beschikbaar op verschillende tijden, samen met de peers die op dat moment aanwezig zijn wordt er een situatie gekozen die de hedendaagse gezondheidszorg weerspiegeld. Dit is o.a. samen gesteld door de NZA. Mat Trijs kiest er voor om mee te doen in een simulatie over het starten van een bedrijf dat zich bezig houdt met het ontwikkelen ecologische tandheelkundige producten. De situaties die gesimuleerd worden door middel van virtual reality hebben betrekking op verschillende non-cognitieve vaardigheden zoals probleemoplossend denken, burgerschap, sociale vaardigheden en ondernemerschap.

Nadat Mat Trijs de VR ruimte verlaat loopt hij langs de ontmoetingsruimte. Door de steeds meer globaliserende wereld en het altijd online in contact staan met mensen, hebben mensen ook behoefte aan lokalisering. In het leercentrum is er ruimte voor leden van de gemeenschap om elkaar te ontmoetten en om het te hebben over verschillende, onderwijs en niet onderwijs gerelateerde, zaken. Het leercentrum is ook een plek om sociale verbanden aan te gaan.






  • Biesta, G. J. J. (2015). Het prachtige risico van onderwijs. Culemborg: uitgeverij Phronese.
  • Gabrieli, C., Ansel, D., & Krachman, S. B. (2015). Ready To Be Counted: The Research Case for Education Policy Action on Non-Cognitive Skills. Transforming Education: Boston.
  • Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers. Maximizing impact on learning. New York: Routledge.
  • Hulsen, M. (2007). Onderwijsthema’s in internationaal perspectief. Nijmegen: ITS in opdracht van de Onderwijsraad.
  • OECD. (2008). Vormgevende trends binnen het onderwijs. (‘Trends shaping education’, vertaald door KPC-groep).
  • OECD. (2013). Trends shaping education. OECD Publishing  
  • OCW. (2014). Bestuursakkoord voor de sector primair onderwijs. Verkregen op 10 februari 2016, van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2014/07/10/bestuursakkoord-voor-de-sector-primair-onderwijs 
  • Onderwijsraad. (2014). Een onderwijsstelsel met veerkracht.   Verkregen op 10 februari 2016 van https://http://www.onderwijsraad.nl/publicaties/2014/een-onderwijsstelsel-met-veerkracht/volledig/item7193
  • Platform Onderwijs 2032. (2016). Ons onderwijs2032. Eindadvies.
  • http://onsonderwijs2032.nl/wp-content/uploads/2016/01/Ons-Onderwijs2032-Eindadvies-januari-2016.pdf
  • Quieng, M.C., Lim, P.P., Lucas, M.R.D. (2015). 21st Century-based soft skills: Spotlight on non-cognitive skills in a cognitive-laden dentistry program. European Journal of Contemporay Education, 11, 72-81
  • Saavedra, A. R., & Opfer, V.D. (2012). Learning 21st century skills requires 21st century teaching. The Phi Delta Kappan, p. 8-13.
  • Voogt, J., & Roblin, N. P. (2010). 21st century skills discussienota. Universiteit Twente: Enschede.
  • Wagner, T. (2008). The global achievement gap: Why even our best schools don’t teach the new survival skills our children need — and what we can do about it. New York, NY: Basic Books.
  • Westera, W. (2012). The Digital Turn: How the Internet Transforms Our Existence: AuthorHouse.
  • Westera, W. (2015). Reframing the role of educational media technologies.
  • Wurdinger & Qureshi, (2014). Enhancing College Students’ Life Skills through Project Based Learning. Springer Science+Business Media: New York.