Scenarios are stories. They are works of art, rather than scientific
analyses. The reliability (of the content) is less important than the types
of conversations, learning and decisions they spark”
Arie de Geus, The Living Company
|
Gedurende La4 van de Master Leren en Innoveren, staat de maatschappelijke context van het onderwijs van de toekomst centraal. Door middel van scenarioplanning zal een toekomstscenario worden uitgewerkt voor het onderwijs van 2032. Als klap op de vuurpijl gaan de verschillende leerteams op 11 april 2016 (challangeday) de presentaties presenteren!
Voor dat dit mogelijk is dient er natuurlijk wel gezocht, onderzocht en vooral "out of the box" gedacht moeten worden.
![]() |
| Scenario opleiding MZK 2032 |
De eerste en tweede stap van scenarioplanning bestaat uit het onderzoeken en analyseren van maatschappelijke trends waaruit drijvende krachten kunnen worden geschetst. In ons leerteam zijn we met een eerste aanzet gestart. Dit door het bespreken van de verschillende empathy maps door gebruik te maken van de denkhoeden van BONO. Op deze wijze konden verschillende hoeken worden belicht. Als leerteam "game over" is besloten aan de slag te gaan met de trends augmented/virtual reality en 21st century skills i.r.t. non-cognitieve vaardigheden.
Door het college van Anje Ros 'Toekomst en trends' werd ik getriggerd te gaan kijken en zoeken naar antwoorden op de vragen. Dit om te kijken wat passende drijvende krachten zijn vanuit het onderwijs Mondzorgkunde in relatie tot de genoemde maatschappelijke trends.
Maatschappelijke trends zijn "deels" te voorspellen, maar hoe krijg je deze vertaald naar het onderwijs van de toekomst. Wat doet dit met het onderwijs van de toekomst?
Wanneer we naar de definitie van globalisering kijken spreken we over verbreding, verdieping en versnelling van verbindingen over de nationale grenzen (OECD, 2013). Het brengt mensen semen en laat hen toe om nieuwe culturen, ideeën en producten te delen. Onderwijs kan een belangrijke bijdrage leveren in de bewustwording, uitdagingen en verbinding ten aanzien van mondiale oplossingen. Daarnaast is onderwijs van belang ten aanzien van de te verkrijgen attitudes en gedragingen naast onze kenniseconomie. Cognitieve vaardigheden spelen tot op heden een belangrijke rol. Maar hoe gaat dit zijn voor de toekomst?
Uit het HO-tour rapport kunnen al mooie trendrichtingen worden gehaald:
Trends, zoals razendsnelle technologische ontwikkelingen, vervaging van grenzen (globalisering en regionalisering), nieuwe netwerken en demografische ontwikkelingen stellen de Nederlandse samenleving en dus huidige en toekomstige generaties studenten voor enorme uitdagingen. Aan hogescholen en universiteiten worden terecht hogere eisen gesteld:
- technologie: oude banen zullen verdwijnen en nieuwe banen zullen ontstaan waardoor studenten moeten worden opgeleid om op een creatieve en zinvolle wijze om te leren gaan met deze technologisering.
- Studenten zullen zich moeten voorbereiden op het toetreden tot een onvoorspelbare, mondiale arbeidsmarkt. Het belang van goede emotionele en sociale vaardigheden (the big five) neemt toe.
- Onderwijs dat optimaal aansluit bij de eigen talenten, behoeften en ambities van studenten en dat hen uitdaagt om het beste uit zichzelf te halen.
- Door demografische en technologische veranderingen telt elke student voor de toekomst van Nederland, of het nu gaat om Nederlandse of internationale studenten.
Erg mooi die HO-tour rapportage, maar wat betekend dit in de vertaalslag naar de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen? In de trendanalyse van het HAN instellingsplan 2016 - 2020
staan alle onderwerpen van trends uitvoerig vertaald.
Naar aanleiding van het college van Anje Ros, Henderijn en onze teambijeenkomst ben ik geïnspireerd geraakt antwoord te geven op onderstaande vragen te beantwoorden om een inventarisatie te maken betreffende trends/maatschappelijke ontwikkelingen en de invloed daarvan op het HBO onderwijs van Mondzorgkunde:
Benoem en definieer de trend:
Zowel in de trendanalyse als in het rapport van de HO-tour komt naar voren dat men rond 2035 in de crowd en cloud leven. Alle sociale interacties die men nodig heeft zal voortdurend op maat onder handbereik zijn. Niet alleen in het bedrijfsleven en beroepen maar ook binnen het persoonlijke leven van personen beïnvloed ICT steeds meer het leven en de wijze waarop we interacteren met elkaar. ICt gaat binnen het onderwijs een steeds grotere rol spelen in de didactiek, het gebruiken van leerbronnen, de interactie tussen studenten, docenten en de beroepspraktijk en de toetsing.
Neemt deze trend toe of af:
Volgens de Self Determination Theory (SDT) van Ryan and Deci (2000) zijn mensen meer gemotiveerd voor werk en leren als zij kunnen leven vanuit hun drie sterke basisbehoeften. Deze zijn de behoefte aan bekwaamheidsontwikkeling (competence), de behoefte aan zelfsturing (autonomy) en de behoefte aan het leggen van verbindingen met anderen (relatedness). In de dagelijkse leer- en werksituatie is met name het vormgeven en ruimte bieden aan het aspect van de zelfsturing (autonomie) een groot probleem. Door de vele voorschriften, procedures, regels en protocollen is de mogelijkheid tot zelfsturing steeds verder beperkt, juist ook voor leerlingen in een uniform, verplicht curriculum en voor medewerkers die laag in de hiërarchie van een organisatie zitten. Het leren moet vooral leuk, spannend, juiste niveau en aansluitend op de werkelijkheid zijn. Zodat de student kan aansluiten bij de eerder verworven kennis.
Volgens het New Media Consortium (NMC) in samenwerking met EDUCAUSE blijft technologische ontwikkeling van groot belang voor de komende jaren in het onderwijs. Zij benoemen in hun rapport een zestal trends, uitdagingen en ontwikkelingen voor de korte, middellange en lange termijn op het gebied van de onderwijstechnologie.
Wat is de vermoedelijke impact van de trend op de samenleving:
De verwachting is dat data-driven en agile approaches een grote impact zullen hebben op het onderwijsbeleid de komende jaren. Het op grote schaal verzamelen en analyseren van data over de ontwikkeling van leerlingen maakt niet enkel het leerproces en de verbeterpunten van het onderwijs inzichtelijker maar biedt ook mogelijkheden tot persoonlijk leren. Hierdoor worden de non cognitieve vaardigheden van studenten gestimuleerd zich verder te ontwikkelen.
Wat zijn mogelijke ontwikkelingen/consequenties van de trend voor de tandheelkundige sector:
Voor de toekomst heeft augmented reality, afstandsleren en non cognitieve vaardigheden zeker potentie binnen de tandheelkundige en mondzorgkundige sector. Echter zijn de huidige ontwikkelingen nog niet wat het moet zijn. De digitale bril, simudont, 3D scan voor vervaardigen van kroon en brugwerk en o.a. de digitale pocketsonde. Echter blijkt in de praktijk en uit onderzoek dat deze apparatuur nog niet als volwaardig onderwijsmateriaal gebruikt kan en mag worden. Naast enkele voordelen zijn er nog vele nadelen. Zoals bij de simudont kan er enkel boorvaardigheden worden beoefend. Echter binnen het tandheelkundig en mondhygiënisch onderwijs dient de student zichzelf in veel meer competenties te bekwamen.
Wanneer de trends (technologische) digitalisering en 21ste eeuwse vaardigheden verder worden uitgewerkt kom ik tot eerder genoemd scenario-kwadrant voor de opleiding Mondzorgkunde. Binnen deze matrix heb ik de gevonden trends omgezet naar passende drijfveren.
Binnen ons leerteam hebben we niet lang gediscussieerd over de richting van de trends. Daarin was overtuiging niet noodzakelijk. De naamgeving van de drijfveren werd een wat langer gesprek. Dit gezien het feit we allemaal wel wisten wat we ermee bedoelden maar niet de juiste definitie eraan konden hangen. Als trends zijn wij uitgekomen bij burgerschap/globalisering en medialisering. Deze met als drijvende krachten (non)cognitieve vaardigheden en nieuwe media. Dit omdat dit op alle onderwijsvlakken geldend zal zijn. Voor mijn individuele scenario kies ik als drijfveer voor gedifferentieerd/groeps onderwijs. Dit past beter bij voornamelijk Hoger Beroeps Onderwijs in mijn optiek. Studenten moeten klaargestoomd worden voor de beroepspraktijk en maatschappij en zullen hierbij dus zelfstandiger moeten worden en in kunnen spelen op de creatieve veranderende maatschappij (HO-tour, 2015).
- OECD. (2013). Trends Shaping Education 2013, (Vol. OECD Publishing). Paris: OECD Publishing.Voogt, J., & Roblin,
- N. P. (2010). 21st century skills. Discussienota. Zoetermeer: The Netherlands: Kennisnet.
- Platform Onderwijs 2032 (2016). Ons onderwijs2032. Eindadvies. Den Haag: Bureau Platform Onderwijs2032
- HO-Tour Rapportage; Hoger onderwijs van de toekomst (2015)
- Johnson, L., Adams Becker, S., Estrada, V., & Freeman, A. (2015). NMC horizon report: 2015
- Regiegroep IP (2015) Ontwikkeling HAN Instellingsplan 2016 - 2020, Trendanalyse. Nijmegen: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Beoordeling groepsgenoten:
Voor deze eerste Quest mochten de teamleden onderling elkaars blog beoordelen op verschillende criteria. Hierbij mocht ik 24 punten verdelen over mijn 4 team maatjes. Moeilijk vind ik dit altijd, omdat je iets beoordeeld op grond van een beschrijving. In combinatie met de werkbijeenkomst en de uitleg op de eigen blog van de teamleden heb ik de punten als volgt verdeeld. Klik op het puntenaantal om de feedback te vinden.
Erik
Lieke
Daniële
Marcel
Totale feedback die ik gekregen heb van mijn groepsgenoten bestaat uit 29 punten

